السيد محمد محسن الطهراني
30
مهر فروزان (نمائى اجمالى از شخصيت علمى و اخلاقى حاج سيد محمد حسين حسينى طهرانى ) (فارسى)
برنامه ريزى علّامه در نجف اوقات خود را براساس دو محور علم و عمل علّامهء طهرانى طىّ دوران اقامت در نجف از تمامى فرصتها جهت تعالى در دو محور علم و عمل بهره برد . از نظر علمى در هر درسى بعنوان شاگرد ممتاز آن درس مدّ نظر بود . و در تحفُّظ بر استفاده از اوقات بسيار ضنين بود . هر فرصتى را جهت طىّ مدارج علمى مغتنم مىشمرد و بحقّ مىتوان گفت ساعتى را در اين دوران به بطالت نگذراند . براى ايشان اوقات تحصيلى و تعطيلى وجود نداشت . بواسطهء كثرت مطالعات و تحقيقات ، تقريرات دروس را در روزهاى تعطيلى مىنوشت . محورهاى مطالعات ايشان را در اين زمان علاوه بر اصول و فقه و رجال ، كتب حديث ، تفسير ، عرفان ، فلسفه ، تاريخ ، اخلاق و كلام ( خاصّه و عامّه ) تشكيل مىداد . هر كتابى را كه مطالعه مىنمود مطالب طريف و ظريف آن را در دفترى بنام « جُنگ » ثبت مىنمود و اين روش را تا پايان عمر ادامه داد كه ثمرهء اين روش مفيد بجاى گذاردن بيش از بيست جلد مطالب سودمند در محورهاى مختلف علوم مىباشد . و امّا از جهت عملى : هر روز ساعتى از اوقات يوميّهاش را به اشتغال به اذكار و اوراد و زيارت عاشوراء با صد لعن و صد سلام مىگذرانيد . تهجّد و بيدارى نيمههاىشب تا طلوع آفتاب را جزء دستورهاى سلوكى ، و از واجبات اكيده خود به حساب مىآورد . شبهاى پنج شنبه هر هفته پياده از نجف به قصد تهجّد و بيتوته به مسجد سهله مىآمد ، و تا طلوع آفتاب به تهجّد و عبادت مىپرداخت . و در تمام مدّت هفت سال ، مراسله مستمرّهء بين ايشان و علّامهء طباطبائى و اخذ دستورات و مسائل ضرورى سلوك و نصائح مشفقانه حياتى ايشان رفيق طريق بود . مطالعه در حديث شريف عنوان بصرى هفتهاى دو بار از دستورات اكيد سلوكى ايشان بود و آن را تا پايان عمر به شاگردان سلوكى خود نيز توصيه مىنمودند . ديدگاههاى متفاوت اساتيد حوزوى علّامه در مسأله عرفان و شهود و امّا اساتيد حوزوى ايشان نسبت به مسألهء عرفان و شهود و وصول بدان ذروه عليا داراى انظار متفاوت بودند . مرحوم آية الله العظمى حاج شيخ حسين حلّى ضمن